Tháng 8/2026: Doanh nghiệp cần lưu ý những quy định mới về kế toán và thuế

Bước sang tháng 8/2026, doanh nghiệp cần rà soát ngay các quy định mới về kế toán

Đến thời điểm tháng 8/2026, nhiều quy định mới về kế toán, thuế, hóa đơn điện tử và thủ tục hành chính đã chính thức được triển khai trong thực tế. Đây là giai đoạn doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại toàn bộ quy trình quản lý tài chính, từ chứng từ, sổ kế toán đến việc kê khai thuế và lập báo cáo tài chính nhằm bảo đảm tuân thủ đúng quy định hiện hành.

Một trong những nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm là Thông tư 58/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính về chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ. Văn bản này thay thế Thông tư 132/2018/TT-BTC và hướng dẫn cụ thể về chứng từ kế toán, ghi sổ kế toán cũng như lập và trình bày báo cáo tài chính.

Bên cạnh đó, Luật Quản lý thuế 2025 cũng đã chính thức được áp dụng với nhiều thay đổi đáng chú ý, đặc biệt là việc rút ngắn thời hạn khai bổ sung hồ sơ khai thuế từ 10 năm xuống còn 5 năm. Những quy định này không chỉ tác động đến bộ phận kế toán mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cách doanh nghiệp quản lý doanh thu, chi phí, hóa đơn, chứng từ và nghĩa vụ thuế.

Thông tư 58/2026/TT-BTC: Doanh nghiệp đã áp dụng đúng chưa?

Sau hơn một tháng được triển khai, Thông tư 58/2026/TT-BTC tiếp tục là nội dung doanh nghiệp siêu nhỏ cần đặc biệt quan tâm. Đây là văn bản quy định chế độ kế toán mới dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ và được áp dụng đối với các năm tài chính bắt đầu từ ngày hoặc sau 01/7/2026.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp cho rằng chế độ kế toán mới sẽ phức tạp hơn. Tuy nhiên, Thông tư 58/2026/TT-BTC được xây dựng theo hướng đơn giản, phù hợp với quy mô doanh nghiệp siêu nhỏ nhưng vẫn đáp ứng đầy đủ các yêu cầu quản lý theo quy định của pháp luật.

Doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo các nội dung cơ bản như:

• Có đầy đủ chứng từ kế toán.

• Sử dụng sổ kế toán phù hợp.

• Theo dõi doanh thu, chi phí, tiền, hàng tồn kho và công nợ.

• Lập báo cáo tài chính theo quy định.

• Có căn cứ đối chiếu nghĩa vụ thuế khi cần thiết.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không nên quản lý kế toán theo cách đơn giản hoặc chỉ dựa trên dữ liệu từ hóa đơn điện tử. Việc ghi nhận đầy đủ sổ sách sẽ giúp hạn chế rủi ro trong quá trình kê khai, quyết toán hoặc giải trình với cơ quan thuế.

Đối tượng nào cần quan tâm đến quy định mới?

Theo quy định hiện hành, đối tượng áp dụng chính của Thông tư 58/2026/TT-BTC là doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định theo tiêu chí về lao động, doanh thu hoặc tổng nguồn vốn theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP.

Đây thường là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, ít lao động, doanh thu không lớn hoặc doanh nghiệp mới thành lập. Ngoài ra, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nếu có nhu cầu cũng có thể lựa chọn áp dụng chế độ kế toán này để phục vụ công tác quản lý.

Trong bối cảnh hoạt động kinh doanh ngày càng được số hóa, việc ghi nhận doanh thu, chi phí, hóa đơn và chứng từ minh bạch đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với cả doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

Doanh nghiệp cần xác định đúng phương pháp nộp thuế trước khi ghi sổ kế toán

Một trong những nội dung doanh nghiệp cần kiểm tra lại trong tháng 8/2026 là phương pháp nộp thuế đang áp dụng. Đây là cơ sở để lựa chọn đúng mẫu sổ kế toán và ghi nhận số liệu phù hợp.

Tùy từng phương pháp tính thuế GTGT và thuế thu nhập doanh nghiệp, yêu cầu theo dõi doanh thu, chi phí, thuế đầu vào, thuế đầu ra hoặc kết quả kinh doanh sẽ có sự khác nhau.

Nếu xác định không chính xác phương pháp nộp thuế, doanh nghiệp có thể lựa chọn sai mẫu sổ kế toán, ghi nhận thiếu dữ liệu hoặc gặp khó khăn khi lập báo cáo tài chính cũng như thực hiện nghĩa vụ thuế.

Vì vậy, trước khi tiếp tục áp dụng chế độ kế toán trong năm tài chính, doanh nghiệp nên rà soát lại toàn bộ hồ sơ thuế để bảo đảm việc ghi sổ được thực hiện đúng theo quy định.

Hóa đơn điện tử có thay thế hoàn toàn sổ kế toán không?

Đây là một trong những vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm khi các quy định mới đã được áp dụng vào thực tế. Không ít đơn vị cho rằng chỉ cần sử dụng hóa đơn điện tử là đã đáp ứng yêu cầu về quản lý kế toán. Tuy nhiên, đây là quan điểm chưa chính xác.

Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp siêu nhỏ sử dụng hóa đơn điện tử vẫn phải thực hiện việc ghi sổ kế toán theo đúng hướng dẫn. Dữ liệu từ hóa đơn điện tử chỉ phản ánh các giao dịch phát sinh, trong khi hệ thống sổ kế toán còn có nhiệm vụ theo dõi và tổng hợp toàn bộ hoạt động tài chính của doanh nghiệp.

Nói cách khác, hóa đơn điện tử là nguồn dữ liệu đầu vào chứ không thể thay thế hoàn toàn hệ thống kế toán nội bộ.

Trên thực tế, chỉ dựa vào hóa đơn điện tử sẽ không thể phản ánh đầy đủ các thông tin quan trọng như:

• Khách hàng đã thanh toán hay chưa.

• Công nợ phải thu, phải trả còn bao nhiêu.

• Hàng tồn kho thực tế có khớp với sổ sách hay không.

• Chi phí nào đã có đầy đủ chứng từ hợp lệ.

• Kết quả kinh doanh đang lãi hay lỗ.

• Nghĩa vụ thuế đã được đối chiếu đầy đủ hay chưa.

Đó cũng là lý do doanh nghiệp cần duy trì hệ thống sổ kế toán đầy đủ để vừa phục vụ công tác quản trị, vừa đáp ứng yêu cầu khi cơ quan thuế kiểm tra hoặc đối chiếu số liệu.

Doanh nghiệp cần áp dụng nhất quán trong suốt năm tài chính

Đến thời điểm tháng 8/2026, doanh nghiệp cũng nên kiểm tra lại việc áp dụng chế độ kế toán của mình để bảo đảm tính thống nhất trong cả năm tài chính.

Theo quy định, doanh nghiệp được quyền lựa chọn chế độ kế toán phù hợp với quy mô và đặc điểm hoạt động. Tuy nhiên, khi đã lựa chọn thì phải áp dụng xuyên suốt trong một năm tài chính.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không nên thay đổi chế độ kế toán giữa năm, bởi việc điều chỉnh trong quá trình thực hiện có thể làm dữ liệu thiếu đồng nhất, gây khó khăn khi lập báo cáo tài chính hoặc quyết toán thuế.

Nếu có nhu cầu chuyển sang chế độ kế toán khác, doanh nghiệp chỉ nên thực hiện từ đầu năm tài chính tiếp theo theo đúng quy định.

Để tránh những điều chỉnh không cần thiết, doanh nghiệp nên rà soát một số nội dung như:

• Quy mô doanh thu dự kiến.

• Số lượng nghiệp vụ phát sinh.

• Phương pháp tính thuế GTGT và thuế TNDN.

• Tình hình hàng tồn kho.

• Công nợ với khách hàng và nhà cung cấp.

• Nhu cầu vay vốn hoặc mở rộng hoạt động kinh doanh.

Việc đánh giá đầy đủ các yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn chế độ kế toán phù hợp ngay từ đầu và hạn chế phát sinh rủi ro trong quá trình vận hành.

Nếu doanh nghiệp không còn thuộc nhóm siêu nhỏ thì sao?

Trong quá trình hoạt động, quy mô doanh nghiệp có thể thay đổi theo sự phát triển của hoạt động kinh doanh. Doanh thu tăng, số lượng lao động nhiều hơn hoặc tổng nguồn vốn vượt ngưỡng quy định đều có thể khiến doanh nghiệp không còn thuộc nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ.

Tuy nhiên, quy định hiện hành cho phép doanh nghiệp tiếp tục áp dụng chế độ kế toán dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ đến hết năm tài chính đang thực hiện nếu sự thay đổi này phát sinh trong năm.

Từ năm tài chính tiếp theo, doanh nghiệp sẽ phải chuyển sang áp dụng chế độ kế toán phù hợp với quy mô mới theo quy định của pháp luật.

Đây là quy định giúp doanh nghiệp tránh xáo trộn hệ thống kế toán giữa năm. Dù vậy, khi có dấu hiệu mở rộng quy mô, doanh nghiệp cũng nên chủ động chuẩn bị trước phần mềm, biểu mẫu, dữ liệu và quy trình để việc chuyển đổi diễn ra thuận lợi hơn.

Doanh nghiệp có được điều chỉnh biểu mẫu kế toán không?

Một điểm đáng chú ý trong quy định hiện hành là doanh nghiệp siêu nhỏ được phép thiết kế thêm hoặc điều chỉnh một số biểu mẫu chứng từ, sổ kế toán để phù hợp với đặc điểm hoạt động của mình.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh này phải bảo đảm tuân thủ Luật Kế toán, phản ánh trung thực, đầy đủ và có thể kiểm tra, đối chiếu khi cần thiết.

Điều này tạo sự linh hoạt cho nhiều mô hình kinh doanh khác nhau.

Chẳng hạn, doanh nghiệp bán hàng trực tuyến có thể bổ sung các chỉ tiêu theo dõi doanh thu theo từng sàn thương mại điện tử, phí nền tảng, chi phí vận chuyển hoặc hoàn đơn. Trong khi đó, doanh nghiệp thương mại có thể thiết kế thêm các biểu mẫu phục vụ quản lý nhập - xuất - tồn hoặc công nợ khách hàng.

Thay vì chỉ lập chứng từ để hoàn thiện hồ sơ, doanh nghiệp nên xem hệ thống kế toán là công cụ hỗ trợ quản trị, giúp kiểm soát dòng tiền và đánh giá hiệu quả kinh doanh một cách chính xác hơn.

Doanh nghiệp siêu nhỏ cần lưu ý gì khi lập báo cáo tài chính?

Đến tháng 8/2026, việc lập báo cáo tài chính theo đúng quy định vẫn là yêu cầu quan trọng đối với doanh nghiệp siêu nhỏ.

Theo chế độ kế toán hiện hành, doanh nghiệp cần lập đầy đủ báo cáo tình hình tài chính và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.

Các báo cáo này không chỉ phục vụ yêu cầu quản lý của cơ quan nhà nước mà còn giúp doanh nghiệp nắm rõ tình hình tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí và lợi nhuận trong từng kỳ kế toán.

Để các báo cáo phản ánh chính xác thực trạng hoạt động, doanh nghiệp cần bảo đảm việc ghi nhận doanh thu, chi phí, công nợ, hàng tồn kho và các khoản thu - chi được thực hiện đầy đủ ngay từ đầu. Nếu dữ liệu đầu vào chưa chính xác hoặc thiếu chứng từ, báo cáo tài chính sẽ khó phản ánh đúng tình hình kinh doanh và có thể phát sinh rủi ro khi kiểm tra, đối chiếu.

Tháng 8/2026, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý thời hạn khai bổ sung hồ sơ thuế

Bên cạnh những thay đổi về chế độ kế toán, quy định về quản lý thuế cũng là nội dung doanh nghiệp cần tiếp tục theo dõi trong quá trình triển khai thực tế.

Một trong những điểm đáng chú ý là thời hạn khai bổ sung hồ sơ thuế đã được rút ngắn xuống còn 05 năm đối với các trường hợp được pháp luật cho phép. So với quy định trước đây, đây là thay đổi có ảnh hưởng trực tiếp đến việc quản lý hồ sơ thuế của doanh nghiệp.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cần chủ động rà soát dữ liệu kế toán và hồ sơ khai thuế thường xuyên hơn, thay vì để sai sót kéo dài trong nhiều năm mới tiến hành điều chỉnh.

Một số lỗi thường gặp cần được kiểm tra gồm:

• Kê khai thiếu doanh thu.

• Hạch toán sai chi phí.

• Bỏ sót hóa đơn đầu vào.

• Xuất hóa đơn không đúng thời điểm.

• Ghi nhận sai thuế GTGT.

• Sai số liệu trên tờ khai thuế TNDN hoặc thuế TNCN.

Việc phát hiện và điều chỉnh sớm sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra hoặc yêu cầu giải trình.

Quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trực tuyến ngày càng chặt chẽ

Đến thời điểm tháng 8/2026, việc quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số tiếp tục được tăng cường.

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, người bán hàng online và doanh nghiệp nhỏ, việc quản lý doanh thu minh bạch không còn là lựa chọn mà đang trở thành yêu cầu cần thiết trong quá trình hoạt động.

Hiện nay, dữ liệu từ sàn thương mại điện tử, website bán hàng, mạng xã hội, ứng dụng thanh toán và giao dịch chuyển khoản đều có thể được đối chiếu. Vì vậy, doanh nghiệp nên xây dựng quy trình quản lý doanh thu và chứng từ ngay từ đầu để hạn chế rủi ro về thuế.

Một số nội dung nên được thực hiện thường xuyên gồm:

• Theo dõi doanh thu theo từng kênh bán hàng.

• Lưu trữ đầy đủ hóa đơn, chứng từ và sao kê thanh toán.

• Tách biệt tài khoản cá nhân với tài khoản phục vụ hoạt động kinh doanh.

• Đối chiếu doanh thu thực tế với số liệu đã kê khai.

• Quản lý đầy đủ các khoản chi phí có chứng từ hợp lệ.

• Theo dõi giảm giá, hoàn đơn, chiết khấu và các khoản phí từ nền tảng bán hàng.

Không chỉ phục vụ yêu cầu tuân thủ, việc quản lý dữ liệu đầy đủ còn giúp doanh nghiệp đánh giá chính xác hiệu quả kinh doanh và kiểm soát dòng tiền tốt hơn.

Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực kế toán – kiểm toán

Song song với các quy định về kế toán và thuế, nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực kế toán – kiểm toán cũng đã được đơn giản hóa nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và các đơn vị cung cấp dịch vụ chuyên môn.

Mặc dù những thay đổi này chủ yếu tác động đến doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán, kiểm toán và cá nhân hành nghề, nhưng các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ kế toán cũng nên cập nhật để lựa chọn đơn vị tư vấn có chuyên môn, quy trình làm việc rõ ràng và khả năng hỗ trợ khi phát sinh các vấn đề liên quan đến thuế hoặc báo cáo tài chính.

Cần lưu ý rằng việc cắt giảm thủ tục hành chính không đồng nghĩa với việc giảm yêu cầu về chất lượng công tác kế toán. Doanh nghiệp vẫn phải bảo đảm tính chính xác, trung thực, minh bạch và tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Một số thủ tục hành chính trong lĩnh vực kế toán – kiểm toán đã được bãi bỏ

Đến tháng 8/2026, các quy định về bãi bỏ một số thủ tục hành chính trong lĩnh vực kế toán – kiểm toán đã được triển khai theo kế hoạch.

Nội dung này có thể không ảnh hưởng trực tiếp đến phần lớn doanh nghiệp sản xuất, thương mại hoặc dịch vụ, nhưng vẫn là thông tin cần được cập nhật đối với các đơn vị có liên quan đến hoạt động kiểm toán hoặc thường xuyên làm việc với cơ quan quản lý.

Việc nắm bắt đầy đủ các thay đổi sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ và thực hiện các thủ tục hành chính khi cần thiết.

Tháng 8/2026, doanh nghiệp nên rà soát những gì?

Sau khi các quy định mới được áp dụng vào thực tế, đây là thời điểm phù hợp để doanh nghiệp kiểm tra lại toàn bộ hệ thống kế toán và quản lý thuế của mình.

Một số nội dung cần ưu tiên rà soát gồm:

Xác định đúng đối tượng áp dụng chế độ kế toán

Doanh nghiệp nên kiểm tra lại quy mô lao động, doanh thu và tổng nguồn vốn để xác định mình có thuộc nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ hay không.

Kiểm tra phương pháp nộp thuế

Việc xác định đúng phương pháp tính thuế GTGT và thuế TNDN sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng mẫu sổ kế toán và hạn chế sai sót trong quá trình ghi nhận dữ liệu.

Chuẩn hóa hệ thống sổ kế toán

Doanh nghiệp cần bảo đảm việc theo dõi doanh thu, chi phí, công nợ, hàng tồn kho, tài sản và các nghĩa vụ thuế được thực hiện đầy đủ, liên tục thay vì xử lý dồn vào cuối kỳ.

Rà soát dữ liệu hóa đơn điện tử

Hóa đơn đầu vào, hóa đơn đầu ra, thời điểm lập hóa đơn và các chứng từ liên quan cần được đối chiếu thường xuyên để bảo đảm tính chính xác của hồ sơ kế toán.

Kiểm tra hồ sơ khai thuế

Doanh nghiệp nên chủ động rà soát các kỳ khai thuế gần đây để kịp thời phát hiện và điều chỉnh sai sót nếu có, tránh phát sinh rủi ro trong quá trình thanh tra hoặc kiểm tra sau này.

Tách bạch dòng tiền

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, việc sử dụng riêng tài khoản phục vụ hoạt động kinh doanh sẽ giúp quản lý doanh thu, chi phí và nghĩa vụ thuế minh bạch hơn.

Lựa chọn đơn vị kế toán có chuyên môn

Nếu sử dụng dịch vụ kế toán thuê ngoài, doanh nghiệp nên ưu tiên các đơn vị có kinh nghiệm, quy trình làm việc rõ ràng và khả năng tư vấn các quy định mới thay vì chỉ lựa chọn dựa trên chi phí.

Những sai lầm doanh nghiệp vẫn dễ mắc phải sau khi quy định mới được áp dụng

Đến tháng 8/2026, mặc dù các quy định mới về kế toán và thuế đã được triển khai, nhiều doanh nghiệp vẫn còn gặp sai sót trong quá trình áp dụng. Phần lớn những rủi ro này không xuất phát từ quy định quá phức tạp mà đến từ việc chủ quan hoặc chưa chuẩn hóa quy trình quản lý kế toán.

Một trong những sai lầm phổ biến là cho rằng doanh nghiệp quy mô nhỏ thì không cần xây dựng hệ thống kế toán bài bản. Trên thực tế, dù số lượng giao dịch không nhiều, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo việc ghi nhận doanh thu, chi phí, công nợ và các nghĩa vụ thuế theo đúng quy định.

Bên cạnh đó, không ít doanh nghiệp đã sử dụng hóa đơn điện tử nhưng lại bỏ qua việc ghi sổ kế toán. Đây là quan điểm chưa đúng, bởi hóa đơn điện tử chỉ phản ánh giao dịch phát sinh chứ không thể thay thế toàn bộ hệ thống kế toán nội bộ.

Việc xác định chưa chính xác phương pháp nộp thuế cũng là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp lựa chọn sai mẫu sổ kế toán hoặc ghi nhận thiếu dữ liệu. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc lập báo cáo tài chính cũng như quá trình quyết toán thuế.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần tránh những sai sót như:

• Không lưu trữ đầy đủ chứng từ kế toán và chứng từ chi phí.
• Không theo dõi công nợ, hàng tồn kho và dòng tiền thường xuyên.
• Sử dụng chung tài khoản cá nhân với tài khoản phục vụ hoạt động kinh doanh.
• Để sai sót về thuế kéo dài trong nhiều kỳ mới tiến hành rà soát.
• Lựa chọn dịch vụ kế toán chỉ dựa trên chi phí mà chưa quan tâm đến năng lực chuyên môn và khả năng tư vấn.

Những sai sót tưởng chừng nhỏ nhưng có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi cơ quan thuế kiểm tra, đối chiếu dữ liệu hoặc yêu cầu giải trình hồ sơ.

Kết luận

Đến tháng 8/2026, các quy định mới về kế toán và thuế đã được áp dụng vào thực tế, đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động rà soát lại hệ thống sổ sách, chứng từ, hóa đơn điện tử và hồ sơ thuế. Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp hạn chế rủi ro pháp lý mà còn nâng cao hiệu quả quản trị tài chính, tạo nền tảng cho hoạt động kinh doanh ổn định và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh chính sách pháp luật liên tục được cập nhật, doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi những thay đổi để kịp thời điều chỉnh quy trình kế toán và thuế. Nếu chưa có đội ngũ kế toán chuyên trách hoặc còn băn khoăn trong quá trình áp dụng quy định mới, việc đồng hành cùng một đơn vị có chuyên môn sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, giảm thiểu sai sót và yên tâm hơn trong quá trình vận hành.

Với đội ngũ giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực kế toán và thuế, Mai Đỏ luôn đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc cập nhật quy định pháp luật mới, tư vấn giải pháp phù hợp và hỗ trợ thực hiện các nghiệp vụ kế toán, thuế một cách chính xác, minh bạch và đúng quy định. Đây cũng là giải pháp giúp doanh nghiệp tập trung phát triển hoạt động kinh doanh, đồng thời hạn chế những rủi ro có thể phát sinh trong quá trình quản lý tài chính.