ĐIỂM MỚI ĐÁNG CHÚ Ý VỀ THUẾ TNCN ĐỐI VỚI TIỀN LƯƠNG, TIỀN CÔNG TỪ 01/07/2026

Từ ngày 01/07/2026, Nghị định 253/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định chi tiết một số nội dung về thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Đáng chú ý, các quy định liên quan đến khoản giảm trừ chi phí y tế, giáo dục, bảo hiểm và khấu trừ thuế đối với một số khoản thu nhập có những điểm người lao động và bộ phận kế toán cần cập nhật.

Dưới đây là những nội dung đáng chú ý doanh nghiệp và người lao động cần biết.

1. Những khoản giảm trừ và khấu trừ cần lưu ý

Giảm trừ chi phí y tế và giáo dục

Theo khoản 2 Điều 49 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công được giảm trừ một số khoản chi cho bản thân và người phụ thuộc khi xác định thu nhập chịu thuế, nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.

Chi phí y tế: Mức giảm trừ tối đa 23 triệu đồng/năm đối với khoản chi khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở y tế trong nước thuộc phạm vi quy định.
Chi phí giáo dục – đào tạo: Mức giảm trừ tối đa 24 triệu đồng/năm đối với các khoản chi đủ điều kiện tại cơ sở giáo dục – đào tạo trong nước.

Người nộp thuế cần lưu giữ hóa đơn, chứng từ theo quy định; riêng chi phí y tế còn phải đáp ứng yêu cầu về bảng kê chi phí khám bệnh, chữa bệnh theo hướng dẫn liên quan.

Khoản đóng góp bảo hiểm hưu trí bổ sung và bảo hiểm nhân thọ

Nghị định quy định mức đóng góp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ được trừ khi xác định thu nhập tính thuế có tổng mức tối đa 3 triệu đồng/tháng cho các hình thức này.

Mức giới hạn được tính gộp theo quy định, bao gồm cả khoản do người sử dụng lao động đóng và khoản người lao động tự đóng nếu có. Vì vậy, không nên hiểu đây là mức giảm trừ riêng biệt cho từng loại bảo hiểm.

2. Thay đổi về khấu trừ thuế TNCN đối với một số khoản thu nhập

Cá nhân không ký hợp đồng lao động

Theo khoản 3 Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, đối với cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 3 tháng, tổ chức, cá nhân trả thu nhập thực hiện khấu trừ thuế TNCN theo tỷ lệ 10% khi khoản chi trả thuộc trường hợp có mức từ 5 triệu đồng/lần trở lên.

Với khoản thu nhập dưới mức này, việc khấu trừ theo yêu cầu của cá nhân cần được xem xét theo đúng điều kiện quy định tại văn bản.

Thu nhập được chi trả sau khi chấm dứt hợp đồng lao động

Khi thanh toán thu nhập sau khi hợp đồng lao động đã chấm dứt, doanh nghiệp cần xác định đúng tính chất khoản chi trả và quy định khấu trừ tương ứng. Không nên chỉ căn cứ vào thời điểm thanh toán để quyết định có khấu trừ thuế hay không.

Thu nhập vãng lai và nghĩa vụ quyết toán

Theo điểm b khoản 1 Điều 51 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, cá nhân có thêm thu nhập ở nơi khác mà phần thu nhập này bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng, đã được khấu trừ thuế TNCN 10% theo quy định, thì không phải quyết toán thuế đối với phần thu nhập này.

Quy định có điều kiện áp dụng cụ thể. Người lao động cần kiểm tra tình trạng thu nhập và việc khấu trừ thuế của mình trước khi kết luận có thuộc trường hợp không phải quyết toán hay không.

3. Lưu ý về tiền ăn giữa ca và hồ sơ người phụ thuộc

Tiền ăn giữa ca, ăn trưa

Nghị định 253/2026/NĐ-CP có quy định về việc xác định khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa trong thu nhập chịu thuế. Cách xử lý phụ thuộc vào hình thức doanh nghiệp tổ chức hoặc chi trả, chẳng hạn trực tiếp tổ chức bữa ăn, mua suất ăn, cấp phiếu ăn hay chi bằng tiền.

Doanh nghiệp cần đối chiếu đúng hình thức chi trả và quy định tại Nghị định trước khi xác định khoản này có tính vào thu nhập chịu thuế TNCN hay không.

Đăng ký người phụ thuộc

Người lao động có nhu cầu tính giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc cần thực hiện đăng ký và chuẩn bị hồ sơ chứng minh theo quy định. Bộ phận kế toán, nhân sự nên theo dõi thời hạn, kiểm tra thông tin và lưu giữ hồ sơ để bảo đảm việc tính giảm trừ có căn cứ.

4. Doanh nghiệp cần làm gì để thực hiện đúng quy định?

Để hạn chế sai sót trong quá trình tính lương và khấu trừ thuế TNCN, doanh nghiệp nên:

Rà soát quy trình tính thuế TNCN theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan.
Kiểm tra hồ sơ, hóa đơn và chứng từ đối với các khoản chi y tế, giáo dục đề nghị giảm trừ.
Cập nhật cách xác định khoản đóng bảo hiểm được trừ khi tính thu nhập chịu thuế.
Phân loại chính xác các khoản chi trả cho người lao động, đặc biệt là thu nhập không theo hợp đồng lao động hoặc phát sinh sau khi chấm dứt hợp đồng.
Hướng dẫn người lao động đăng ký người phụ thuộc và cung cấp hồ sơ đúng quy định.
Kiểm tra việc khấu trừ, kê khai và quyết toán thuế trước khi hoàn tất hồ sơ thuế.

Kết luận

Nghị định 253/2026/NĐ-CP mang đến những quy định đáng chú ý về thuế TNCN đối với tiền lương, tiền công, trong đó có các khoản giảm trừ và việc khấu trừ thuế đối với một số khoản thu nhập. Doanh nghiệp và người lao động cần tìm hiểu điều kiện áp dụng của từng quy định, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng nghĩa vụ thuế.

Căn cứ pháp lý: Nghị định 253/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026; đặc biệt lưu ý Điều 49, Điều 50 và Điều 51 cùng các văn bản hướng dẫn có liên quan.