Cách tra cứu thuế suất GTGT năm 2026: Hướng dẫn nhanh cho kế toán

Xác định đúng thuế suất thuế giá trị gia tăng (GTGT) là công việc quan trọng khi doanh nghiệp lập hóa đơn, kê khai thuế và hạch toán kế toán. Tuy nhiên, không phải hàng hóa, dịch vụ nào cũng có thể áp dụng thuế suất chỉ dựa vào tên gọi thông thường. Kế toán cần căn cứ vào đặc điểm hàng hóa, dịch vụ và các quy định pháp luật hiện hành để xác định mức thuế phù hợp.

Năm 2026, bên cạnh các mức thuế suất GTGT 0%, 5% và 10%, nhiều hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm thuế từ 10% xuống 8% theo chính sách hiện hành. Vậy kế toán cần tra cứu như thế nào để hạn chế sai sót khi xuất hóa đơn và kê khai thuế?

Cùng Kế Toán Mai Đỏ tìm hiểu 4 bước tra cứu thuế suất GTGT đơn giản, dễ áp dụng trong thực tế.

1. Các mức thuế suất GTGT cần nhớ trong năm 2026

Theo Điều 9 Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 và chính sách giảm thuế GTGT quy định tại Nghị định 174/2025/NĐ-CP, kế toán cần lưu ý các mức thuế suất sau:

Ngoài các mức trên, kế toán cần lưu ý hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT và các trường hợp áp dụng quy định riêng. Vì vậy, bảng trên chỉ mang tính chất ghi nhớ nhanh, không thay thế việc tra cứu quy định cụ thể.

Theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP, chính sách giảm thuế GTGT được áp dụng từ ngày 01/07/2025 đến hết ngày 31/12/2026. Tuy nhiên, không phải tất cả hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế suất 10% đều được giảm xuống 8%.

2. Hướng dẫn 4 bước tra cứu thuế suất GTGT chính xác

Bước 1: Xác định chính xác hàng hóa, dịch vụ

Trước khi áp dụng thuế suất, kế toán cần xác định rõ tên hàng hóa, dịch vụ, đặc điểm, công dụng và bản chất của đối tượng giao dịch.

Một số thông tin cần kiểm tra gồm:

• Tên hàng hóa, dịch vụ trên hợp đồng, chứng từ và hóa đơn.

• Đặc điểm, thành phần, công dụng hoặc mục đích sử dụng nếu có liên quan.

• Mã ngành, mã sản phẩm hoặc mã HS đối với trường hợp cần đối chiếu.

Việc xác định đúng đối tượng là cơ sở để tra cứu danh mục hàng hóa, dịch vụ theo quy định pháp luật. Kế toán không nên chỉ dựa vào tên thương mại hoặc cách gọi thông thường để quyết định thuế suất.

Bước 2: Đối chiếu danh mục thuế suất theo quy định

Sau khi xác định hàng hóa, dịch vụ, kế toán cần đối chiếu với Luật Thuế GTGT và các văn bản hướng dẫn có liên quan để xác định đối tượng thuộc diện:

• Không chịu thuế GTGT.

• Chịu thuế suất 0%.

• Chịu thuế suất 5%.

• Chịu thuế suất 10% hoặc thuộc diện được giảm thuế.

Đặc biệt, cần kiểm tra các danh mục hàng hóa, dịch vụ không được giảm thuế ban hành kèm theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP.

Đối với hàng hóa có tính chất đặc thù hoặc khó xác định, kế toán nên kiểm tra thêm mã sản phẩm, hồ sơ kỹ thuật và văn bản hướng dẫn liên quan để có căn cứ áp dụng phù hợp.

Bước 3: Kiểm tra khả năng được giảm thuế từ 10% xuống 8%

Nếu hàng hóa, dịch vụ thuộc nhóm đang áp dụng thuế suất GTGT 10%, kế toán cần tiếp tục kiểm tra xem đối tượng đó có thuộc diện được giảm thuế theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP hay không.

Cụ thể:

• Được giảm thuế: Áp dụng thuế suất 8% nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

• Không thuộc diện giảm thuế: Tiếp tục áp dụng thuế suất 10%.

• Thuộc nhóm thuế suất khác hoặc không chịu thuế: Thực hiện theo quy định tương ứng, không tự động chuyển sang mức 8%.

Chính sách giảm thuế có các nhóm ngoại lệ, trong đó có viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, sản phẩm kim loại và một số hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt theo danh mục quy định.

Vì vậy, kế toán cần đối chiếu đúng danh mục và bản chất hàng hóa, dịch vụ trước khi kết luận mức thuế suất.

Bước 4: Kết luận thuế suất và kiểm tra trước khi xuất hóa đơn

Sau khi hoàn thành việc tra cứu, kế toán cần xác định mức thuế suất phù hợp và sử dụng thống nhất trong quá trình lập hóa đơn, kê khai thuế và hạch toán kế toán.

Trước khi phát hành hóa đơn, nên kiểm tra:

• Tên hàng hóa, dịch vụ có phù hợp với giao dịch thực tế.

• Thuế suất áp dụng có đúng với quy định hiện hành.

• Tiền thuế GTGT và tổng giá thanh toán được tính chính xác.

• Thông tin trên hóa đơn phù hợp với hồ sơ, chứng từ liên quan.

Việc kiểm tra trước khi xuất hóa đơn giúp doanh nghiệp hạn chế sai sót, giảm nguy cơ phải điều chỉnh hóa đơn và kê khai bổ sung về sau.

3. Bốn lưu ý quan trọng khi tra cứu thuế suất GTGT

Thứ nhất, không chỉ nhìn vào tên hàng hóa để xác định thuế suất.

Những hàng hóa có tên gọi tương tự vẫn có thể có cách phân loại khác nhau tùy đặc điểm, công dụng và quy định áp dụng.

Thứ hai, phải đối chiếu với danh mục pháp luật hiện hành.

Kế toán cần sử dụng văn bản đang có hiệu lực và kiểm tra các phụ lục liên quan thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm hoặc dữ liệu từ những giao dịch trước đây.

Thứ ba, hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 10% cần được kiểm tra thêm về chính sách giảm thuế.

Không nên mặc định toàn bộ hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 10% đều được áp dụng mức 8%. Các trường hợp ngoại lệ cần được xác định theo danh mục quy định tại Nghị định 174/2025/NĐ-CP.

Thứ tư, chủ động kiểm tra khi chưa đủ căn cứ xác định thuế suất.

Nếu chưa thể kết luận mức thuế suất, kế toán nên rà soát hồ sơ, tra cứu văn bản hướng dẫn hoặc trao đổi với cơ quan thuế có thẩm quyền trước khi áp dụng.

4. Căn cứ pháp lý cần tham khảo

Để xác định thuế suất GTGT trong năm 2026, doanh nghiệp có thể tham khảo:

• Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15: Quy định về đối tượng chịu thuế, đối tượng không chịu thuế và các mức thuế suất GTGT.

• Nghị định 174/2025/NĐ-CP: Quy định chính sách giảm thuế GTGT theo Nghị quyết 204/2025/QH15, áp dụng từ ngày 01/07/2025 đến hết ngày 31/12/2026.

Doanh nghiệp cần đối chiếu văn bản và phụ lục tương ứng với từng loại hàng hóa, dịch vụ để xác định đúng mức thuế suất áp dụng.

5. Kế Toán Mai Đỏ – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong công tác kế toán, thuế

Tra cứu đúng thuế suất GTGT là bước quan trọng giúp doanh nghiệp lập hóa đơn, kê khai thuế và hạch toán kế toán chính xác. Chỉ một sai sót trong việc xác định mức thuế suất cũng có thể dẫn đến việc phải điều chỉnh hóa đơn, kê khai bổ sung và mất thêm thời gian xử lý hồ sơ.

Vì vậy, kế toán cần chủ động cập nhật quy định pháp luật, xây dựng quy trình kiểm tra thuế suất và lưu giữ căn cứ xác định đối với từng nhóm hàng hóa, dịch vụ.

Kế Toán Mai Đỏ chia sẻ kiến thức kế toán, thuế và cập nhật các quy định mới nhằm hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong quá trình vận hành, hạn chế sai sót và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.

Hãy theo dõi Kế Toán Mai Đỏ để cập nhật thêm các hướng dẫn kế toán, thuế thiết thực và dễ áp dụng trong hoạt động doanh nghiệp.