Doanh nghiệp có bắt buộc phải thuê kế toán trưởng không?

Doanh nghiệp có bắt buộc phải thuê kế toán trưởng không? Đây là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp mới thành lập hoặc doanh nghiệp quy mô nhỏ, quan tâm.

Trên thực tế, pháp luật không quy định doanh nghiệp nào cũng phải thuê một kế toán trưởng làm việc toàn thời gian tại doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh nghiệp thuộc đối tượng phải bố trí kế toán trưởng thì vẫn phải bảo đảm có người đảm nhiệm vị trí này theo đúng quy định, hoặc có thể sử dụng dịch vụ kế toán trưởng trong trường hợp pháp luật cho phép.

Vậy trường hợp nào bắt buộc phải có kế toán trưởng? Doanh nghiệp siêu nhỏ có được bố trí phụ trách kế toán thay cho kế toán trưởng không? Cùng Kế Toán Mai Đỏ tìm hiểu chi tiết dưới đây.

1. Doanh nghiệp có bắt buộc phải có kế toán trưởng không?

Theo Điều 20 Nghị định 174/2016/NĐ-CP, đơn vị kế toán phải bố trí kế toán trưởng, trừ những trường hợp được pháp luật quy định là chỉ cần bố trí phụ trách kế toán.

Trường hợp đơn vị chưa thể bổ nhiệm ngay kế toán trưởng thì có thể bố trí người phụ trách kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng theo quy định.

Thời gian bố trí người phụ trách kế toán trong trường hợp này tối đa là 12 tháng. Sau thời hạn này, đơn vị kế toán phải bố trí người làm kế toán trưởng.

Như vậy, cần phân biệt giữa hai vấn đề:

• Doanh nghiệp có phải tổ chức công tác kế toán hay không?
• Doanh nghiệp có bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng hay không?

Đây không phải là hai khái niệm hoàn toàn giống nhau.

2. Doanh nghiệp siêu nhỏ có bắt buộc phải có kế toán trưởng không?

Không bắt buộc trong mọi trường hợp.

Theo khoản 2 Điều 20 Nghị định 174/2016/NĐ-CP, doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được bố trí phụ trách kế toán mà không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng.

Điều này có nghĩa là nếu doanh nghiệp thuộc nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp có thể bố trí người phụ trách kế toán thay vì bổ nhiệm kế toán trưởng.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần xác định đúng mình có thuộc diện doanh nghiệp siêu nhỏ hay không theo tiêu chí của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các tiêu chí này được quy định tại Nghị định 80/2021/NĐ-CP.

Do đó, không nên chỉ căn cứ vào vốn điều lệ để kết luận doanh nghiệp có phải là doanh nghiệp siêu nhỏ hay không.

3. Doanh nghiệp mới thành lập chưa có kế toán trưởng thì sao?

Đây là trường hợp khá phổ biến.

Doanh nghiệp mới thành lập có thể chưa tuyển được người đáp ứng đầy đủ điều kiện để bổ nhiệm kế toán trưởng ngay.

Trong trường hợp này, doanh nghiệp có thể:

Phương án 1: Bố trí người phụ trách kế toán

Doanh nghiệp có thể bố trí người phụ trách kế toán trong thời gian tối đa 12 tháng trước khi phải bố trí người làm kế toán trưởng, nếu doanh nghiệp thuộc trường hợp phải có kế toán trưởng.

Phương án 2: Thuê dịch vụ làm kế toán trưởng

Doanh nghiệp có thể thuê đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán để thực hiện dịch vụ làm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán theo quy định.

Nghị định 174/2016/NĐ-CP cho phép đơn vị kế toán trong lĩnh vực kinh doanh thuê đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán để làm kế toán hoặc làm kế toán trưởng, phụ trách kế toán.

Vì vậy, “phải có kế toán trưởng” không đồng nghĩa với “bắt buộc phải tuyển một nhân viên kế toán trưởng làm việc trực tiếp tại công ty”.

4. Doanh nghiệp có được thuê kế toán trưởng bên ngoài không?

Có, nếu việc thuê được thực hiện theo đúng quy định.

Đây là giải pháp được nhiều doanh nghiệp lựa chọn, đặc biệt trong trường hợp doanh nghiệp chưa có nhu cầu xây dựng bộ phận kế toán lớn nhưng vẫn cần bảo đảm công tác kế toán được tổ chức đúng quy định.

Theo Điều 22 Nghị định 174/2016/NĐ-CP, đơn vị kế toán trong lĩnh vực kinh doanh có thể thuê đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán để làm kế toán hoặc làm kế toán trưởng, phụ trách kế toán.

Đơn vị cung cấp dịch vụ cũng phải bảo đảm người được cử thực hiện công việc đáp ứng các tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định pháp luật.

5. Kế toán trưởng khác gì với phụ trách kế toán?

Đây là điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý.

Quy định về kế toán trưởng và phụ trách kế toán được đặt trong Điều 20, 21 và 22 Nghị định 174/2016/NĐ-CP.

6. Doanh nghiệp có vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng có được miễn kế toán trưởng không?

Không thể chỉ dựa vào mức vốn điều lệ để kết luận doanh nghiệp được miễn bố trí kế toán trưởng.

Đây là một hiểu nhầm khá phổ biến.

Nghị định 174/2016/NĐ-CP có quy định về trình độ chuyên môn của kế toán trưởng, phụ trách kế toán đối với doanh nghiệp không có vốn nhà nước có vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng. Quy định này liên quan đến tiêu chuẩn chuyên môn của người làm kế toán trưởng, phụ trách kế toán, không đồng nghĩa với việc mọi doanh nghiệp có vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng đều được miễn bố trí kế toán trưởng.

Để xác định doanh nghiệp có thuộc diện được bố trí phụ trách kế toán thay cho kế toán trưởng hay không, cần xem xét doanh nghiệp có đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa hay không.

7. Doanh nghiệp không bố trí người làm kế toán có bị xử phạt không?

Doanh nghiệp không nên hiểu rằng chỉ cần không có kế toán trưởng là có thể bỏ trống toàn bộ công tác kế toán.

Luật Kế toán quy định đơn vị kế toán phải tổ chức bộ máy kế toán, bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán theo quy định.

Ngoài ra, pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán có quy định xử phạt đối với một số hành vi vi phạm liên quan đến việc tổ chức bộ máy kế toán, bố trí người làm kế toán, kế toán trưởng hoặc thuê dịch vụ kế toán theo quy định. Nghị định 102/2021/NĐ-CP đã sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 41/2018/NĐ-CP về xử phạt trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán độc lập.

Vì vậy, doanh nghiệp cần bảo đảm có người hoặc đơn vị chịu trách nhiệm thực hiện công việc kế toán theo đúng quy định, thay vì để tình trạng không có người phụ trách.

8. Doanh nghiệp nên lựa chọn phương án nào?

Tùy vào quy mô và nhu cầu thực tế, doanh nghiệp có thể lựa chọn:

Trường hợp 1: Doanh nghiệp có quy mô lớn

Doanh nghiệp có thể xây dựng bộ phận kế toán riêng và bố trí kế toán trưởng đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.

Trường hợp 2: Doanh nghiệp nhỏ

Doanh nghiệp có thể cân nhắc bố trí nhân sự kế toán phù hợp và sử dụng dịch vụ kế toán trưởng hoặc dịch vụ kế toán nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.

Trường hợp 3: Doanh nghiệp siêu nhỏ

Doanh nghiệp siêu nhỏ có thể bố trí phụ trách kế toán thay vì bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng theo quy định nêu trên.

Điều quan trọng là doanh nghiệp cần xác định chính xác quy mô doanh nghiệp và tình trạng pháp lý của mình trước khi lựa chọn phương án.

9. Kết luận

Vậy doanh nghiệp có bắt buộc phải thuê kế toán trưởng không?

Câu trả lời là: Không phải mọi doanh nghiệp đều bắt buộc phải thuê một kế toán trưởng làm việc trực tiếp tại doanh nghiệp.

Theo quy định hiện hành:

• Đơn vị kế toán về nguyên tắc phải bố trí kế toán trưởng, trừ trường hợp pháp luật cho phép bố trí phụ trách kế toán.
• Doanh nghiệp chưa bổ nhiệm được ngay kế toán trưởng có thể bố trí phụ trách kế toán trong thời gian tối đa 12 tháng hoặc thuê dịch vụ làm kế toán trưởng theo quy định.
• Doanh nghiệp siêu nhỏ được bố trí phụ trách kế toán mà không bắt buộc phải bố trí kế toán trưởng.
• Doanh nghiệp có thể thuê đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán thực hiện công việc kế toán trưởng, phụ trách kế toán nếu đáp ứng điều kiện theo pháp luật.
• Không nên đồng nhất tiêu chí vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng với trường hợp được miễn bố trí kế toán trưởng.

Do đó, trước khi quyết định tuyển kế toán trưởng hay thuê dịch vụ bên ngoài, doanh nghiệp nên kiểm tra loại hình, quy mô, tình trạng hoạt động và các tiêu chí pháp lý liên quan để lựa chọn phương án phù hợp.

Kế Toán Mai Đỏ – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong công tác kế toán, thuế

Nếu doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc tổ chức bộ máy kế toán, bố trí kế toán trưởng/phụ trách kế toán hoặc cần hỗ trợ thực hiện công việc kế toán – thuế, Kế Toán Mai Đỏ cung cấp các giải pháp kế toán và thuế phù hợp với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Kế Toán Mai Đỏ – Chuyên nghiệp – Nhanh chóng – Đáng tin cậy.